Bezpieczeństwo

Pierwsza pomoc przedmedyczna

Pierwsza pomoc polega na podtrzymywaniu przez świadków zdarzenia podstawowych funkcji życiowych poszkodowanego do czasu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego. Zakres udzielanej pomocy jest zróżnicowany i zależy od okoliczności zdarzenia oraz obrażeń ofiary. Według obowiązujących w Polsce regulacji prawnych, świadkowie sytuacji zagrażającej zdrowiu lub życiu drugiej osoby mają obowiązek niezwłocznego podjęcia czynności ratunkowych. Uwaga! Nieudzielenie pomocy bez narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu siebie czy innych osób wiąże się z karą pozbawienia wolności do lat 3.

Aby móc odpowiednio przeprowadzić pierwszą pomoc przedmedyczną, warto zawczasu zasięgnąć pomocy specjalistów, którzy zaznajomią nas z zasadami wykonywania podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (z ang. basic life suport - BLS).

Główne zasady

Główna zasada pierwszej pomocy brzmi: "nie szkodzić". Osoba pomagająca powinna zadbać o bezpieczeństwo zarówno swoje, jak i poszkodowanego oraz chronić osoby znajdujące się w pobliżu. W związku z tym początkowe czynności to dokładna ocena sytuacji i wyeliminowanie zagrożeń. Bardzo ważną rolę odgrywa zabezpieczenie miejsca udzielania pierwszej pomocy i stosowanie środków ochrony osobistej typu maseczka do sztucznego oddychania czy jednorazowe rękawiczki.

Krok po kroku

Charakter podejmowanych działań będzie się różnił w zależności od potrzeb poszkodowanego. Oto jak powinno wyglądać udzielanie pierwszej pomocy:

1. Upewnij się, czy świadkowie zdarzenia są bezpieczni.

2. Oceń reakcję poszkodowanego - potrząśnij delikatnie za ramiona i zapytaj: "Co się stało? Czy wszystko w porządku?"

3. W przypadku, gdy reaguje:

Oceń stan poszkodowanego i uzyskaj informacje o jego dolegliwościach
Wezwij pomoc medyczną w razie potrzeby

4. W przypadku, gdy nie reaguje:

udrożnij drogi oddechowe - połóż jedną rękę na czole poszkodowanego lekko odchylając ją do tyłu, drugą ręką wysuń żuchwę
nachylając się nad poszkodowanym, poszukaj prawidłowego oddechu: wzrokiem - ruchy klatki piersiowej, dotykiem - ruch powietrza na swoim policzku, słuchem - szmery oddechowe; ocena ta powinna trwać około 10 s.

5. W przypadku prawidłowego oddechu:

ułóż poszkodowanego w bezpiecznej pozycji
czekając na pomoc, regularnie oceniaj oddech

Chwilę po zatrzymaniu krążenia mogą się pojawić pojedyncze, głośne westchnienia, których nie należy mylić z prawidłowym oddechem. Poprawny oddech zaczyna się od dwóch wdechów na 10 s.

6. Jeśli chory nie oddycha, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO):

zapewnij sobie pomoc
wezwij lub nakaż któremuś ze świadków wezwanie pomocy
nakaż innej osobie udać się po tzw. AED, czyli przenośny defibrylator
- uklęknij obok poszkodowanego
- spleć dłonie i ułóż je na ⅓ wysokości mostka
- wyprostowane ramiona powinny znajdować się prostopadle do klatki piersiowej poszkodowanego
- klatka piersiowa powinna być uciskana do głębokości 6 cm, z częstością 100/min, należy wykonać serię 30 uciśnięć
- następnie wykonuje się dwa oddechy ratownicze, jedną ręką zaciska się poszkodowanemu skrzydełka nosa, a drugą odwodzi brodę w dół; po wzięciu normalnego wdechu obejmuje się swoimi ustami usta poszkodowanego i przez 1 s wdmuchuje powietrze, potem wraca się do uciskania klatki piersiowej w sekwencji 30:2

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa powinna być prowadzona do momentu:

przybycia specjalnych służb
powrotu prawidłowego oddechu
odzyskania przez poszkodowanego przytomności
utraty sił - organizm ulega wyczerpaniu

Nierzadko udzielanie pierwszej pomocy przedlekarskiej wiąże się z wezwaniem specjalistycznych służb. Dostępne są one pod numer 999 lub 112. Podczas rozmowy należy podać niezbędne informacje, które odpowiadają na podstawowe pytania:

Co? - rodzaj wypadku
Gdzie? - miejsce wypadku
Ile? - liczba poszkodowanych
Jak? - stan poszkodowanych
Co robisz? - informacje o udzielonej dotychczas pomocy
Kim jesteś? - dane personalne
inne wiadomości - poinformowanie o dodatkowym niebezpieczeństwie np. pożar, przewrócona cysterna.

Osoba dzwoniąca po pomoc nigdy pierwsza nie odkłada słuchawki. To dyspozytor kończy rozmowę.

Pierwsza pomoc przy podejrzeniu zawału serca

Zawał serca jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. W jego przebiegu dochodzi do niedokrwienia mięśnia sercowego, a tym samym jego martwicy i zaburzenia funkcjonowania. Osoba, która go doznaje, wymaga natychmiastowej pomocy.

Zalecane postępowanie w przypadku podejrzenia zawału różni się w zależności od stanu świadomości ratowanego. Poniżej znajdują się informacje, co robić w przypadku, gdy:

chory jest przytomny

Przede wszystkim w takiej sytuacji nie wolno dać ponieść się emocjom i ulec panice. Należy postarać się zachować spokój. Należy podejść do pacjenta i próbować go uspokoić. Następnie chorego, jeśli jest przytomny, należy położyć w pozycji półsiedzącej lub posadzić, dzięki czemu będzie on miał większą łatwość w oddychaniu. Kolejnym krokiem jest poluzowanie ciasnej odzieży: kołnierzyka, krawata, wszelkich zapięć po szyją. Trzeba także koniecznie zapewnić pacjentowi dostęp świeżego powietrza i pootwierać okna. W tym samym czasie należy wzywać zespół pogotowia ratunkowego.

chory jest nieprzytomny

Jeśli pacjent straci przytomność, postępowanie wygląda inaczej. Koniecznie trzeba sprawdzić czy u chorego obecny jest oddech i tętno. Jeśli tak, należy położyć go w pozycji bocznej ustalonej, a jeśli nie umiemy tego zrobić, to po prostu na boku. Chodzi o to, że w pozycji bocznej nie dojdzie do zachłyśnięcia się lub do powstania niedrożności w drogach oddechowych.

Jeśli nie wyczujemy u pacjenta oddechu i tętna, trzeba rozpocząć resuscytację. U pacjenta leżącego na wznak należy odgiąć głowę do tyłu także po to, aby udrożnić drogi oddechowe. Następnie należy wykonać dwa oddechy, a po nich 30 uciśnięć klatki piersiowej. Resuscytację należy prowadzić do powrotu tętna lub do przyjazdu karetki pogotowia.

Pierwsza pomoc przy podejrzeniu udaru mózgu

Udar mózgu to stan bezpośredniego zagrożenia życia, spowodowany zamknięciem jednego z naczyń krwionośnych doprowadzających krew do mózgu lub jego pęknięciem i wylewem krwi.

Objawy udaru

krótkotrwała utrata przytomności
paraliż lub osłabienie jednej strony ciała
bełkotliwa mowa, brak orientacji w czasie i miejscu, nierozpoznawanie najbliższych
czasami wymioty
zaburzenia równowagi, ból głowy.

Jak udzielić pomocy?

Upewnij się, że miejsce jest bezpieczne.
Ułóż chorego w pozycji leżącej z tułowiem uniesionym około 30-40 cm.
Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny, ułóż go w pozycji bezpiecznej

Nie podawaj żadnych leków, jedzenia ani picia.
Natychmiast wezwij służby ratownictwa medycznego.
Jeżeli poszkodowany straci przytomność, zbadaj go i - jeśli nie oddycha - rozpocznij resuscytację.
Pozostań przy poszkodowanym do czasu przyjazdu pogotowia ratunkowego.

Urządzenia AED na terenie miasta

AED dostępne całodobowo:

Urząd Miasta Marki - Al. J. Piłsudskiego 95
Komisariat Policji w Markach - ul. Sportowa 5

AED dostępne w godzinach pracy obiektów:

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego - ul. Okólna 14
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Żołnierzy AK II rejonu “Celków" - ul. Szkolna 9
Szkoła Podstawowa nr 3 im. Pomnik Zwycięstwa 1920 r. - ul. Pomnikowa 21
Filia Szkoły Podstawowy nr 3 - ul. Duża 3
Zespół Szkół nr 1 im. Jana Pawła II - Al. J. Piłsudskiego 96
Zespół Szkół nr 2 im. Prymasa Tysiąclecia - ul. Wczasowa 5
MCER, ul. Wspólna 40-42

Połknięcia ciała obcego przez dziecko

Połknięcie ciała obcego jest jedną z najczęstszych przyczyn, jaką zgłaszają w placówkach służby zdrowia opiekunowie małych dzieci. Większość przypadków nie wymaga interwencji medycznej, warto jednak wiedzieć, jak postępować w przypadku połknięcia przez dziecko różnego rodzaju przedmiotów.

Zachęcamy do zapoznania się Przewodnikiem Rodzica opracowanym przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku - można go pobrać bezpłatnie w formie PDF.